"Bewogen reis, bevlogen branche" is de naam van het jublieumboek dat de ABU heeft uitgegeven ter gelegenheid van zijn 50-jarig bestaan. Een prachtig boek waarin niet alleen teruggekeken wordt maar ook vooruit. Zo geven elf deskundigen een bijdrage in de vorm van een essay, waarin wordt ingegaan op de betekenis van onze sector en de rol die uitzendorganisaties kunnen spelen in het snel veranderende arbeidsmarkktlandschap.
LATEN WE EEN UITZENDBUREAU BEGINNEN - Frits Goldschmeding
Het was 1959, ik studeerde economie en schreef een eindscriptie over tijdelijk werk, een onderwerp waar in die tijd weinig aandacht voor was. Na een avondje sociëteit fietste ik met mijn vriend en studiegenoot Ger Daleboudt naar huis en ik zei: “Laten we een uitzendbureau beginnen.” “Wanneer?”, vroeg hij. “Nu meteen!”, antwoordde ik. “Want er is geen beter moment om een uitzendbureau te beginnen dan om twee uur ’s nachts.” Aanvankelijk heetten we Uitzendbureau Amstelveen. Maar dat was niet meer vol te houden toen we ook in andere steden vestigingen openden. Toen werd het Randstad. We dachten namelijk dat we nooit verder zouden komen dan het aaneengesloten gebied tussen Rotterdam, Amsterdam, Den Haag en Utrecht.
Wat wij deden was in die tijd absoluut not done. Ondernemen was sowieso een vies begrip. En dan handel je ook nog in mensen! Erger kon eigenlijk niet. We kregen in de loop van de jaren zestig met steeds meer tegenwind te maken. Hoe harder die ging waaien, hoe hechter we ons binnen de ABU gingen organiseren.
Jarenlang hebben we mensen ervan moeten overtuigen dat uitzendwerk een normale vorm van werken is. En dat, als we het niet op die manier organiseren, er allemaal andere vormen van arbeid ontstaan die veel minder wenselijk zijn. In de loop van de jaren zeventig veranderde het denken over uitzenden. Maar daar hebben we als ABU vele honderden gesprekken voor moeten voeren met vakbonden, werkgeversorganisaties en de overheid.
In de jaren tachtig profiteerde Randstad volop van de ruimte die de overheid ons gaf. Daarmee werd de basis gelegd voor de enorme groei van het bedrijf.
Ik ben ervan overtuigd dat het product uitzendwerk nog lang niet uitontwikkeld is. Wat ik destijds in mijn scriptie schreef, gaat nog steeds op: er ontstaan steeds meer gespecialiseerde functies. En dat betekent: minder mensen per functie. Daardoor tekenen de tekorten en overschotten zich scherper af. Dat los je alleen op met meer flexibiliteit en de bereidheid om over te stappen van de ene sector naar de andere. Werknemers moeten meer willen bewegen. Werkgevers moeten meer aan scholing doen. En het uitzendbureau moet zich veel meer ontwikkelen tot een partij die deze transities op de arbeidsmarkt bewerkstelligt, onder meer door opleidingen. Wij kunnen als geen ander die functie van change manager vervullen.
Dr. F.J.D. (Frits) Goldschmeding (1933) is oprichter van Randstad, een van de founding fathers van de ABU en de facto van de uitzendbranche in Nederland.