Iedereen zijn eigen data10-08-2017


Jurrien Koops in Nieuwspoort 410

Op 14 juli jl. schreef ik een column over werken via platforms onder de titel Platforms: het Wilde Westen voorbij. Vandaag een vervolg.

De platformeconomie staat niet op zichzelf. Er is sprake van de trend van ‘fragmentering van werk’. Vroeger werd werk georganiseerd in voltijdsbanen en functies met bijbehorende vuistdikke cao’s. Tegenwoordig wordt werk steeds verder opgedeeld in kleine flexibele eenheden die via slimme algoritmen gemakkelijk worden aanbesteed aan (zelfstandig) werkenden. De relatie tussen werkgever en werknemer vervaagt en risico’s worden meer en meer bij de werkende neergelegd.

De platformeconomie brengt sociale kwesties met zich mee. Over de status van de werkzaamheden en de voorwaarden waaronder men werkt. Over de bescherming die ook aan deze nieuwe werkenden geboden moet worden. Over een gelijk speelveld. Negeren of verbieden is niet het juiste antwoord. Wat dan wel?

Allereerst accepteren dat werken via platforms een blijvend onderdeel is van de nieuwe arbeidsmarkt. Het is bovendien belangrijk te erkennen dat er sprake is van werk, weliswaar in een nieuwe gedaante. Op de tweede plaats is het goed vast te stellen dat er platforms in alle soorten en maten zijn, waarbij de aard van de arbeidsrelatie per platform verschillend is, afhankelijk van de vorm, de rol van het platform en de doelgroep.

Er wordt zoals in het onlangs gepubliceerde Engelse RSA-rapport en het FD van 21 juli jl. geopperd aan ‘platformwerkers’ een bijzondere juridische status toe te kennen. Niet als werknemer, niet als zelfstandige maar als ‘afhankelijke contractwerker’. Om zo bescherming te bieden met beperkte sociale rechten. Ik betwijfel of dat een goede oplossing is en kies liever voor de route om, zoals de ABU eerder heeft voorgesteld, ‘basiszekerheden’ en ‘universele rechten’ los te koppelen van de arbeidsrelatie en beschikbaar te stellen voor iedere werkende.

Een van die ‘universele rechten’ is wat mij betreft het recht op je eigen data. Die data behoren nu het platform toe en vormen met een slim algoritme het hart van de business. Iedere platformwerker zou het recht moeten hebben op (toegang tot) al zijn eigen data: je reputatie, performance, klantenrating en werkhistorie. Die data moeten mee kunnen bewegen van platform naar platform. Ieder zijn eigen algoritme op zoek naar het beste werk. Het vermindert de afhankelijkheid van werkenden van één platform en vergroot de transparantie van de nieuwe gig-economie.


Jurrien Koops, Directeur