ABU: Algemene Bond Uitzendondernemingen

Oproepovereenkomst volgens de Wab

Definitie oproepovereenkomst in de Wet arbeidsmarkt in balans (Wab)

De oproepovereenkomst is op dit moment geen juridisch begrip. Met de term wordt vaak verwezen naar een nul-urencontract of een min-maxcontract. De Wab – die ingaat op 1 januari 2020 – brengt hier met een wettelijke definitie verandering in. Omdat de Wab strenge regels kent voor oproepovereenkomsten, is van belang te weten wanneer uitzendovereenkomsten kunnen worden aangemerkt als oproepovereenkomst.

Er is sprake van een oproepovereenkomst als:

a. De omvang van de arbeid niet is vastgelegd als één aantal uren per tijdseenheid van:

1. ten hoogste een maand; of

2. ten hoogste een jaar en het recht op loon van de werknemer gelijkmatig is verspreid over die tijdseenheid; of

b. de werknemer op grond van artikel 628, lid 5 of 7, of artikel 691, lid 7, geen recht heeft op het naar tijdruimte vastgestelde loon, indien hij de overeengekomen arbeid niet heeft verricht.

Let op: dit betekent dat een fase A uitzendovereenkomst of detacheringsovereenkomst zonder een vaste arbeidsomvang of met een uitsluiting van de loondoorbetalingsverplichting (ULV) vanaf 1 januari 2020 een oproepovereenkomst is. Dit geldt ook voor een fase B of C detacheringsovereenkomst zonder een vaste arbeidsomvang.

Wat is een uitsluiting van de loondoorbetalingsverplichting (ULV)?

In de regel heeft een werknemer recht op loon wanneer hij de overeengekomen arbeid niet heeft verricht door een oorzaak die voor rekening van de werkgever behoort te komen. Deze situatie doet zich bijvoorbeeld voor als de arbeid wegvalt. Voor de uitzendovereenkomst is de ULV geregeld in artikel 7:691 lid 7 en 8 BW. De uitzendwerkgever kan voor de eerste 26 gewerkte weken de ULV toepassen. Bij cao kan de termijn worden verlengd tot 78 gewerkte weken. Dit is momenteel geregeld in artikel 40 lid 1 van de CAO voor Uitzendkrachten. De huidige cao schrijft voor dat in fase A sprake is van een ULV, tenzij hier in de uitzendovereenkomst van wordt afgeweken.

In de nieuwe cao – die vanaf 30 december 2019 in werking gaat– is echter geregeld dat een ULV expliciet in de uitzendovereenkomst moet worden opgenomen.

 

 

Is in een fase A uitzendovereenkomst of detacheringsovereenkomst een uitsluiting van de loondoorbetalingsplicht schriftelijk opgenomen? Dan is de uitzendwerkgever slechts loon verschuldigd over de periode waarin de uitzendkracht arbeid heeft verricht. Als het werk wegvalt of de uitzendkracht om een andere reden dan ziekte geen arbeid verricht, hoeft de uitzendwerkgever geen loon door te betalen. Ondertussen kan de uitzendovereenkomst of detacheringsovereenkomst voortduren. Zodra de uitzendkracht opnieuw aan het werk gaat ontstaat weer een recht op loon over de gewerkte uren.

 

 

Let op: het is aannemelijk dat veel fase A uitzendovereenkomsten en detacheringsovereenkomsten op dit moment een ULV bevatten en vanaf 1 januari 2020 als een oproepovereenkomst worden aangemerkt.

Wat is het uitzendbeding en waarom is het irrelevant voor de oproepovereenkomst?

Op grond van artikel 13 lid 1 sub c CAO voor Uitzendkrachten is de uitzendkracht in fase A werkzaam op basis van een uitzendovereenkomst met uitzendbeding, tenzij uitdrukkelijk een detacheringsovereenkomst is overeengekomen.

 

Wanneer in fase A niet uitdrukkelijk een detacheringsovereenkomst is overeengekomen, is sprake van een uitzendovereenkomst met uitzendbeding. Dit betekent dat de uitzendovereenkomst van rechtswege eindigt, als de opdrachtgever de opdracht beëindigt.

 

 

Let op: het uitzendbeding komt niet voor in de definitie van de oproepovereenkomst. Voor de kwalificatie van de oproepovereenkomst is het dan ook irrelevant of een uitzendovereenkomst een uitzendbeding heeft of niet. Een fase A uitzendovereenkomst of detacheringsovereenkomst kan namelijk in twee gevallen een oproepovereenkomst zijn: (i) er is geen vaste arbeidsomvang (en bij een jaarurennorm geen vaste loon per periode) of (ii) er is een uitsluiting van de loondoorbetalingsverplichting.

Wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen een uitsluiting van de loondoorbetalingsverplichting en het uitzendbeding?

 

Uitsluiting van de loondoorbetalingsverplichting Uitzendbeding
Overeenkomsten Fase A (eerste 78 gewerkte weken).  

Fase A (eerste 78 gewerkte weken).

 

Verschillen Alle arbeidsovereenkomsten.  

Alleen uitzendovereenkomsten.

 

Bij geen werk geen verplichting om loon door te betalen. Uitzendovereenkomst blijft voortduren.  

Als de opdrachtgever de opdracht beëindigt, eindigt de uitzendovereenkomst van rechtswege.

 

 

Relevant voor de kwalificatie van de oproepovereenkomst.

 

Irrelevant voor de kwalificatie van de oproepovereenkomst.

 

Welke uitzendovereenkomst en detacheringsovereenkomst is vanaf 1 januari 2020 een oproepovereenkomst?

Fase A uitzendovereenkomst met uitzendbeding en detacheringsovereenkomst

Iedere fase A uitzendovereenkomst en detacheringsovereenkomst met een uitsluiting van de loondoorbetalingsverplichting of zonder vaste arbeidsomvang is een oproepovereenkomst.

Fase B en C detacheringsovereenkomst

In fase B en C kan geen uitsluiting van de loondoorbetalingsverplichting worden overeengekomen. Dit betekent niet dat een fase B of C detacheringsovereenkomst geen oproepovereenkomst kan zijn. Als er in de uitzendovereenkomst geen vaste arbeidsomvang is overeengekomen is er sprake van een oproepovereenkomst.

Welke uitzendovereenkomst en detacheringsovereenkomst is GEEN oproepovereenkomst?

Een fase A, B, C uitzendovereenkomst of detacheringsovereenkomst is geen oproepovereenkomst indien er sprake is van een vaste arbeidsomvang én de loondoorbetalingsverplichting niet is uitgesloten.

Een fase A uitzendovereenkomst of detacheringsovereenkomst is geen oproeproepovereenkomst indien:

  • de arbeidsomvang is vastgelegd als één aantal uren per week waarbij de loondoorbetalingsverplichting niet is uitgesloten; of
  • de arbeidsvang is vastgelegd als één aantal uren per maand waarbij de loondoorbetalingsverplichting niet is uitgesloten; of
  • de arbeidsvang is vastgelegd als één aantal uren per jaar waarbij de werknemer steeds hetzelfde loon ontvangt en waarbij de loondoorbetalingsverplichting niet is uitgesloten. Let op: in dit geval geldt het wettelijk minimumloon als ondergrens.

Een fase B of C detacheringsovereenkomst is geen oproeproepovereenkomst indien:

  • de arbeidsomvang is vastgelegd als één aantal uren per week; of
  • de arbeidsvang is vastgelegd als één aantal uren per maand; of
  • de arbeidsvang is vastgelegd als één aantal uren per jaar waarbij de werknemer steeds hetzelfde loon ontvangt.

Welke regels gelden er voor de oproepovereenkomst?

Werknemer heeft recht op minimaal drie uur loon

De werknemer krijgt voor iedere periode waarin hij minder dan drie uur werkt, recht op loon waarop hij aanspraak zou hebben als hij drie uur zou hebben gewerkt. In artikel 7:628a lid 1 BW staat dat deze regel geldt wanneer sprake is van een arbeidsovereenkomst zonder vaste arbeidsomvang of met een arbeidsomvang van minder dan vijftien uur per week waarbij geen afspraken zijn gemaakt over de werktijden. Vanaf 1 januari 2020 zal de verplichting om minimaal drie uur loon uit te keren gaan gelden voor alle oproepovereenkomsten.

Werknemer kan niet altijd worden verplicht om gehoor te geven aan een oproep

De werknemer kan niet worden verplicht om gehoor te geven aan een oproep, indien de oproep met tijdstippen waarop moet worden gewerkt niet ten minste vier kalenderdagen van tevoren schriftelijk of elektronisch aan de werknemer bekend wordt gemaakt. Dit neemt niet weg dat de werknemer de oproep vrijwillig kan aanvaarden. Bij de berekening van de termijn van vier kalenderdagen moet de geplande werkdag niet worden meegeteld.

De werkgever moet de werknemer schriftelijk of elektronisch oproepen. Doet hij dit niet, dan is er niet goed opgeroepen.

Werknemer heeft recht op loon bij intrekking of wijziging van de oproep

Als de werkgever de oproep binnen vier kalenderdagen voor aanvang van de arbeid schriftelijk of elektronisch deels of volledig intrekt of de tijdstippen wijzigt, heeft de werknemer recht op loon waarop hij aanspraak zou hebben indien hij de arbeid zou hebben verricht. Bij de berekening van de termijn van vier kalenderdagen moet de geplande werkdag niet worden meegeteld.

De afzegging moet schriftelijk of elektronisch plaatsvinden. Een mondelinge afzegging is geen rechtsgeldige intrekking en ontslaat de werkgever niet van het betalen van loon over de tijdstippen waarover de werknemer is opgeroepen.

De werkgever moet het loon doorbetalen, zelfs al heeft hij de loondoorbetalingsplicht uitgesloten. Indien de werkgever dit verzuimt, kan een werknemer tot vijf jaar na dato een loonvordering instellen en hierbij wettelijke rente en verhoging bij vertraging vorderen. De verhoging bij vertraging kan oplopen tot de helft van het verschuldigde bedrag.

Werkgever moet een vaste arbeidsomvang zonder uitsluiting van de loondoorbetalingsverplichting aanbieden

Steeds als de arbeidsovereenkomst twaalf maanden heeft geduurd moet de werkgever in de dertiende maand schriftelijk of elektronisch een aanbod voor een vaste arbeidsomvang doen waarbij geen sprake kan zijn van een uitsluiting van de loondoorbetalingsverplichting.

Let op: bij de berekening van de termijn van twaalf maanden moet worden gekeken naar de duur van de arbeidsovereenkomst(en) en niet naar het aantal gewerkte weken. Arbeidsovereenkomsten die elkaar met tussenpozen van ten hoogste zes maanden hebben opgevolgd worden samengeteld. Dit geldt ook bij opvolgend werkgeverschap.

De aangeboden arbeidsomvang moet ten minste gelijk zijn aan de gemiddelde arbeidsomvang in de afgelopen twaalf maanden. Alle verloonde uren moeten hierbij worden meegeteld.

Na het doen van het aanbod moet de werknemer tenminste een maand de tijd krijgen om het aanbod te aanvaarden. Bij aanvaarding van het aanbod kan de loondoorbetalingsverplichting niet langer worden uitgesloten. Een werknemer mag er ook voor kiezen om het aanbod af te slaan. In dat geval kan de uitsluiting van de loondoorbetalingsverplichting in fase A worden voortgezet.

Let op: als de arbeidsovereenkomst op 1 januari 2020 langer dan 12 maanden heeft geduurd, is de werkgever verplicht om het aanbod voor een vaste arbeidsomvang zonder uitsluiting van de loondoorbetalingsverplichting binnen een maand te doen.

Indien de werkgever verzuimt om een aanbod te doen (dat aan alle voorwaarden voldoet) heeft de werknemer gedurende de periode waarin de werkgever de verplichting tot het doen van de aanbod is niet nagekomen, recht op loon over de gemiddelde arbeidsomvang. Dit geldt ook als de werknemer niet heeft gewerkt, omdat de werkgever hem niet heeft opgeroepen. De werknemer kan tot vijf jaar na dato een loonvordering instellen en hierbij wettelijke rente en verhoging bij vertraging vorderen. De verhoging bij vertraging kan oplopen tot de helft van het verschuldigde bedrag.

Veelgestelde vragen over Oproepovereenkomst Wab

  • Is een uitzendovereenkomst met uitzendbeding een oproepovereenkomst?

    Dan hangt ervanaf. Is er een vaste arbeidsomvang en loondoorbetaling afgesproken? Dan is de uitzendovereenkomst met uitzendbeding geen oproepovereenkomst. Maar als er geen vaste arbeidsomvang is afgesproken of de loondoorbetaling is uitgesloten (dat wil zeggen: geen recht op loon als er geen werk is) is de uitzendovereenkomst met uitzendbeding wel een oproepovereenkomst.

  • Is een uitzendovereenkomst zonder vaste werkdagen een oproepovereenkomst?

    Het gaat erom of een vaste arbeidsomvang en loondoorbetaling is afgesproken. Een werknemer moet weten hoeveel uren hij/zij per week of maand gaat werken en welk loon hij/ zij gaat ontvangen. De dagen en tijdstippen waarop een werknemer gaat werken, hoeven niet in de uitzendovereenkomst te staan.

  • Kun je het uitzendbeding in heel Fase A blijven toepassen?

    Ja, het uitzendbeding kan ook na 1 januari 2020 worden toegepast. De regels met betrekking tot oproepovereenkomsten gaan over de afgesproken uren en loondoorbetaling, niet over de beëindiging van een arbeidsovereenkomst. Als de opdrachtgever de opdracht opzegt, dan eindigt daarmee de uitzendovereenkomst met uitzendbeding.

  • Wanneer een oproep binnen vier dagen wordt ingetrokken of de tijdstippen worden gewijzigd, heeft een werknemer recht op loon over de ingetrokken uren. Wordt de termijn van vier dagen in de nieuwe ABU-cao verkort?

    Nee, in de nieuwe ABU-CAO wordt de termijn niet verkort. Er geldt dus een termijn van vier dagen.

  • Ik heb met een werknemer afgesproken dat hij/zij vrijdag bij een opdrachtgever gaat werken. Maandag moet ik de oproep intrekken. Heeft de werknemer recht op loon over de ingetrokken uren?

    Nee: wanneer de oproep ten minste vier dagen van tevoren wordt ingetrokken, heeft een werknemer geen recht op loon. In dit geval kun je de oproep dus uiterlijk maandag zonder loondoorbetaling intrekken. Als je de oproep op een later moment intrekt, heeft de werknemer wel recht op loon. Dit geldt ook als er een uitsluiting van de loondoorbetaling is afgesproken.

  • Wat houdt het verplichte aanbod in de dertiende maand in?

    Als er sprake is van een oproepovereenkomst en het dienstverband twaalf maanden heeft geduurd, moet de werkgever in de dertiende maand een aanbod doen voor een vaste arbeidsomvang met loondoorbetaling. De vaste arbeidsomvang mag niet lager zijn dan de gemiddelde omvang in de afgelopen twaalf maanden. Alle verloonde uren moeten hierbij worden meegeteld. Als er geen sprake is van een oproepovereenkomst, hoef je uiteraard geen aanbod te doen.

  • Wanneer treden de nieuwe regels in werking?

    De Wet arbeidsmarkt in balans (Wab) wordt van kracht op 1 januari 2020. Vanaf dat moment gelden ook de nieuwe regels voor de oproepovereenkomst.

  • Is er een overgangsregeling voor de oproepovereenkomst?

    Nee, de nieuwe regels gaan in per 1 januari 2020. Let op. Is er op die datum sprake van een oproepovereenkomst en heeft het dienstverband langer dan twaalf maanden geduurd? Dan is de werkgever verplicht om binnen een maand (dus in januari 2020) een aanbod te doen voor een vaste arbeidsomvang met loondoorbetaling.

Voor leden: op ons ledennet staan nog een paar extra veelgestelde vragen:

Gerelateerde artikelen