Ondernemersovereenkomst schept duidelijkheid over zzp’ers: “Faciliteer de bewuste keuze van werkenden”26 sep 2017


Lisette klein

De ondernemersovereenkomst moet duidelijkheid creëren over de positie van zzp’ers. Werkenden maken daarmee een fundamentele, toetsbare keuze voor ondernemerschap of werknemerschap. De onzekerheid rond de Wet DBA kan daarmee van tafel. De ABU presenteerde deze oplossing afgelopen voorjaar en krijgt steeds meer bijval. “Het nieuwe kabinet is nu aan zet,” zegt Lisette van Rossum (senior beleidsmedewerker) van de ABU.

De omstreden Wet DBA (deregulering beoordeling arbeidsrelaties) heeft gezorgd voor veel onrust bij zzp’ers en opdrachtgevers. “De problemen zijn bekend, maar er is nog geen oplossing,” zegt Van Rossum. “Daar wordt hard naar gezocht en de ondernemersovereenkomst is volgens ons de beste oplossing. De positie van zelfstandigen is zo relatief eenvoudig te verankeren in het civiel fiscaal recht. Dat geeft duidelijkheid en brengt weer rust op de zzp-markt.”

De ondernemersovereenkomst geeft duidelijkheid en brengt rust op de zzp-markt. - Lisette van Rossum, senior beleidsmedewerker ABU

Bewuste keuze vooraf

Door ondertekening van de ondernemersovereenkomst maken werkenden vooraf bewust een keuze voor ondernemerschap, als volwaardig alternatief voor de arbeidsovereenkomst. Het Burgerlijk Wetboek biedt daarbij bescherming tegen misleiding, dwang of misbruik. Het grijze gebied van de huidige ‘opdrachtovereenkomst’ die later toch een ‘arbeidsovereenkomst’ kan blijken, verdwijnt zo. “Zo keert de duidelijkheid, rust en balans terug op de arbeidsmarkt.” De fiscale wetgever en de Belastingdienst moeten de keuze van een werkende faciliteren zonder belemmeringen of rechtsonzekerheid. “Daarom hebben wij voorgesteld een fiscale ondernemerstoets te introduceren om ‘fictieve’ betrekkingen te voorkomen. Die fiscale toetsing moet wel praktisch, eenvoudig en gebruiksvriendelijk blijven,” benadrukt Van Rossum.

Meer maatregelen

Zo wordt een fundamentele keuze gemaakt voor de moderne arbeidsmarkt. Daarvoor is volgens de ABU wel een breder pakket aan maatregelen nodig. “Hiermee kan je alles goed regelen: arbeidsongeschiktheid, ziekte en de bescherming van kwetsbaren op de arbeidsmarkt. Je kunt zo een gelijk speelveld creëren voor alle werkenden, ongeacht hun contractvorm.” Er zijn nu grote verschillen tussen kosten, risico’s en flexibiliteit bij verschillende soorten overeenkomsten. “Dat werkt verstorend, zeker aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Wij willen die verschillen verkleinen. De gedwongen zzp’er kan dan weer gewoon aan de slag als werknemer. Dat is beter voor hen en de arbeidsmarkt.” Door contractvormen en zekerheden los te koppelen, kunnen zelfstandigen ook toegang krijgen tot een adequate verzekering voor ziekte en arbeidsongeschiktheid.

Juridische aanpassingen

Voor de invoering van de ondernemersovereenkomst is een aanpassing nodig van het civiel recht. “Een fundamentele keuze die gerealiseerd kan worden met een nieuw wetsartikel of korte aanvulling van bestaande wetsartikelen. Het nieuwe kabinet of de Tweede Kamer is aan zet om dat wetsvoorstel te maken. Voor 2018 zal dat helaas niet meer gebeuren. Een nieuw kabinet kan al wel veel onzekerheid wegnemen door nu met een goed plan te komen en dat uit te werken. De eerste reacties die ik hoor op ons voorstel zijn positief. Ik hoor politici al steeds meer de fundamentele keuzevrijheid van werkenden omarmen.”

Ondernemersovereenkomst in het kort:

  • Bewuste keuze voor werknemer- of ondernemerschap
  • Toetsbaar vastgelegd in ondernemersovereenkomst
  • Als volwaardig alternatief voor arbeidsovereenkomst
  • Met een praktische, fiscale ondernemerstoets
  • Verankering in civiel en fiscaal recht

VNO-NCW/MKB-Nederland: “Uitstekende oplossing binnen een breder pakket”

Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland zijn enthousiast over de ondernemersovereenkomst om duidelijkheid te scheppen over de positie van zzp’ers. “Het is een logische gedachte binnen de bredere discussie over de modernisering van de arbeidsmarkt,” zegt secretaris Ton Schoenmaeckers. “Een nieuw kabinet kan daar een belangrijke rol in spelen. De Wet DBA was goed bedoeld, maar werkt niet en moet van tafel. Daar moet je ook eerlijk over durven zijn. De ondernemersovereenkomst is een goede oplossing. De benodigde aanpassing van het civiel recht is ingrijpend, maar wel nodig. Juridisch is dat niet zo ingewikkeld. Om het vraagstuk rond zelfstandigen goed op te lossen, moet wel meer gebeuren. Vooral de verschillen tussen de diverse contractvormen van werkenden moeten kleiner en het in dienst nemen van personeel moet aantrekkelijker gemaakt worden. Dan gaat de druk op de keuze omlaag en maken werkenden zelf een reële en bewuste keuze.”

Platform Zelfstandige Ondernemers: “Blij met bewuste keuze voor ondernemerschap”

Dennis Maessen klein

Een zelfstandige moet bewust kiezen voor het ondernemerschap. “De ondernemersovereenkomst is daarvoor een goede oplossing,” zegt voorzitter Denis Maessen van het Platform Zelfstandige Ondernemers (PZO). “De intentie van de Wet DBA was goed, maar de effecten waren negatief en zorgden voor veel onduidelijkheid. De complete oplossing moet breder worden gezocht. De kern van het probleem is dat ons arbeidsrecht stamt uit 1907 en niet meer aansluit op de moderne arbeidsmarkt. Daarvoor zijn fundamentele hervormingen nodig, compleet met de versoepeling van het ontslagrecht en andere maatregelen die de verschillen tussen contractvormen verkleinen. De ondernemersovereenkomst komt dan gewoon naast de arbeidsovereenkomst te staan. Bij deze stap hoort wat ons betreft ook dat mensen die nu gedwongen zelfstandige zijn geworden, worden toegelaten tot de WW. De rest kan dan bewust ondernemen. De periode tot de wetswijziging kan worden afgedekt met de Verklaring zelfstandig ondernemerschap (VZO). Dit voorkomt dat er in de tussentijd een ‘juridisch gat’ ontstaat.”