Ga naar de inhoud

Afschaffen inhoudingsmogelijkheid huisvesting heeft meer nadelen dan voordelen

Arbeidsmigratie

Internationale medewerkers zijn belangrijk voor onze samenleving: zij bouwen onze huizen, bezorgen onze pakketjes en houden onze supermarkten draaiende. Dat moet wel waardig gebeuren. Dat betekent fatsoenlijk en veilig werk, een eerlijk loon, toegang tot zorg en onderwijs. Onze leden zetten zich daar dagelijks voor in. Daar hoort ook goede en betaalbare huisvesting bij. Wij nemen deze verantwoordelijkheid serieus. Daarom hebben wij met onze leden de volgende afspraken gemaakt:

Dat wij internationale medewerkers huur- en huurprijsbescherming willen bieden om daarmee hun positie te versterken, blijkt wel uit bovenstaande afspraken. Deze afspraken zijn vastgelegd in onze Fair Employment Code (FEC). De FEC is onderdeel van onze lidmaatschapsvoorwaarden en de Cao voor Uitzendkrachten. Tegelijkertijd (h)erkennen wij dat er malafide bureaus zijn die zich niet aan regels houden. Deze benadelen internationale medewerkers en zorgen voor een ongelijk speelveld. Wij steunen dan ook de wens van de politiek om hier strenger op te handhaven.

Onze zorg: afschaffing inhoudingsmogelijkheid maakt betalingen oncontroleerbaar.

Toen de Wet aanpak schijnconstructies (WAS) werd ingesteld, hebben overheid en sociale partners een belangrijke stap gezet om ernstige benadeling van internationale medewerkers te voorkomen. Voor die tijd verliep de betaling voor huisvesting vaak via louche constructies zoals pinbetalingen of het contant betalen aan de deur. Na invoering verloopt dit transparant en controleerbaar via de loonstrook. Goed om te weten: de internationale medewerker moet hier toestemming voor geven. De Arbeidsinspectie is daardoor in staat om te handhaven en corrigerend op te treden. Dit draagt bij aan de bescherming van de internationale medewerker. De wet heeft effect: de Arbeidsinspectie constateert overtredingen en treedt handhavend op.

Minister Vijlbrief wil deze mogelijkheid nu afschaffen. Daarbij wordt gesuggereerd dat het afschaffen van de verrekening van de huur via de loonstrook zou bijdragen aan het versterken van de positie van de internationale medewerker. In onze ervaring is het tegenovergestelde waar. Door deze mogelijkheid af te schaffen worden betalingen oncontroleerbaar voor de Arbeidsinspectie. In plaats van dat het zichtbaar gaat via de loonstrook zullen malafide partijen nu kiezen voor pinbetalingen, tikkies of andere schimmige constructies.

Afschaffen verslechtert kwaliteit en aanbod van huisvesting

Afschaffen zal in de praktijk eerder leiden tot verslechtering van de positie van internationale medewerkers dan tot verbetering. Zo komen de administratieve verplichtingen te liggen bij de internationale medewerker. In de praktijk blijkt dat het debiteurenrisico hierdoor toeneemt, waardoor huisvesters terughoudend worden met het aanbieden en ontwikkelen van nieuwe huisvesting. Dit zal leiden tot minder aanbod van huisvesting, wat ingaat tegen een van de adviezen uit het rapport-Roemer om te zorgen voor meer goede en betaalbare huisvesting.

Voormalig Minister Paul zei het treffend: “Arbeidsmigranten krijgen dan wel hun volledige loon, maar hebben geen dak boven hun hoofd.” In een oververhitte woningmarkt, waarin ook Nederlandse woningzoekenden jarenlang op een wachtlijst staan, is het onrealistisch te verwachten dat internationale medewerkers zelfstandig passende huisvesting kunnen vinden voor een bedrag van maximaal 500 euro per maand. Het risico is dat zij door het teruglopen van het aanbod en het zelf moeten oplossen, worden overgeleverd aan de grillen van de markt en in de handen van malafide verhuurders belanden.

De invoering van de WAS heeft nog een ander effect bereikt, er mag namelijk alleen worden ingehouden als het gaat om gecertificeerde huisvesting. Die voorwaarde is in de wet opgenomen. Daardoor is de kwaliteit van de huisvesting geborgd en de afgelopen jaren verbeterd. Met het afschaffen van de mogelijkheid om de huur te verrekenen via de loonstrook zal dit verdwijnen. Dit zal pas met de invoering van de Wtta vanaf 1 januari 2027 weer worden geborgd.

Een groot misverstand dat leeft is dat afschaffen zorgt voor meer huurbescherming. Dat is niet het geval. De WAS gaat puur over de manier hoe de betaling voor de huisvesting geregeld is. En linksom of rechtsom, internationale medewerkers zullen altijd – net als iedere andere huurder – de huur moeten betalen. Huurbescherming wordt wel geboden door het wetsvoorstel Passende Huurcontracten.

Afschaffen kent dan ook vele nadelen en gaat niet zorgen voor meer huisvesting, een betere kwaliteit en lagere huurprijzen voor internationale medewerkers. Het verbetert de positie van internationale medewerkers dus niet. Wie echt de positie van internationale medewerkers wil verbeteren kiest niet voor afschaffen maar zet in op het verbeteren van de handhaving, het versterken van woonbescherming en het realiseren van meer aanbod van goede en betaalbare huisvesting.

Het laatste nieuws

Nieuws

Veiligheidsdeskundige Raymond Derksen: ‘Veilig werken begint vóór de eerste werkdag’

Veiligheid draait niet alleen om helmen en gereedschap. Een veilige werkdag begint al bij een goede voorbereiding.

Nieuws

ABU: geef internationale medewerkers de tijd om hun plek te vinden

Lees de volledige ABU-reactie op de internetconsultatie.

Artikel

3 lessen om inhuurkrachten veiliger te laten werken op de bouwplaats

De bouwplaats zou een veilige werkplek moeten zijn. Hoe zorg je ervoor dat inhuurkrachten zich betrokken voelen bij de veiligheid op de bouwplaats?