CSRD
Vanaf 2024 geldt voor sommige bedrijven een CSRD-richtlijn. Dit houdt in dat zij worden verplicht om te rapporteren over hun impact op mens en milieu. Hieronder lees je alle informatie over deze richtlijn, voor wie deze geldt, en hoe je het duurzaamheidsverslag het beste aanpakt.
Wat is CSRD?
Met de CSRD draag je bij aan een duurzame toekomst
Met de Green Deal (een pakket aan maatregelen en beleidsinitiatieven) werken we aan de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Hierbij is het belangrijk om te weten hoe duurzaam bedrijven zijn. Zo kunnen investeerders of banken namelijk bepalen waar zij in investeren, of aan wie zij onder welke voorwaarden kredieten kunnen lenen. De duurzaamheidsrapportage biedt inzicht hierin.
Het duurzaamheidsverslag
De CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) is een Europese Richtlijn die bepaalde bedrijven verplicht te rapporteren over duurzaamheid in een duurzaamheidsverslag. Dit duurzaamheidsverslag is onderdeel van het bestuursverslag. Een externe accountant beoordeelt het duurzaamheidsverslag. De CSRD beschrijft welke informatie het duurzaamheidsverslag moet bevatten.
Een eenduidige manier van rapporteren
In de CSRD komen 3 gebieden aan bod:
- environment (milieu)
- social (sociaal)
- governance (bestuur), ook wel ESG genoemd.
De European Sustainability Reporting Standards (ESRS) bepalen wat bedrijven moeten rapporteren en zorgen ervoor dat dit op een uniforme manier gebeurt. Dit gaat bijvoorbeeld over de CO2-uitstoot, de man-vrouwverdeling in de top, personeelsbeleid of informatie over hoe bedrijven relaties met leveranciers beheren en de impact hiervan op de leveringsketen.
CSRD, ESRS en ESG uitgelegd
| Afkorting | Volledige naam | Beschrijving en relatie |
|---|---|---|
| CSRD | European Sustainability Reporting Directive | EU-richtlijn die vereist dat bedrijven rapporteren over hun duurzaamheidsprestaties |
| ESRS | European Sustainability Reporting Standards | Standaarden ontwikkeld onder CSRD voor specifieke instructies over duurzaamheidsrapportage |
| ESG | Environmental, Social, and Goverance | 3 hoofdcategorieën in duurzaamheidsrapportage die door CSRD en ESRS worden benadrukt |
Dubbele materialiteit
Het uitgangspunt van het duurzaamheidsverslag is dubbele materialiteit. Dit zijn twee invalshoeken om het bedrijf te bekijken:
Financiële materialiteit
Hoe wordt jouw bedrijf geraakt door ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid? Denk hierbij aan de invloed van klimaatverandering op het bedrijfsmodel.
Impact materialiteit
Welke invloed heeft jouw bedrijf op haar omgeving? Denk bijvoorbeeld aan het effect van uitstoot van productieprocessen op de luchtkwaliteit van omwonenden.
Het duurzaamheidsverslag bevat alle materiële informatie. Dat betekent de informatie over de onderwerpen die vanuit 1 of beide perspectieven materieel is of zijn.
Met een materialiteitsanalyse bepaalt een bedrijf welke informatie belangrijk is om te delen met geïnteresseerden. Informatie is materieel als het weglaten of onjuist weergeven ervan het oordeel van gebruikers van duurzaamheidsinformatie kan beïnvloeden. Wat belangrijk is, verschilt per bedrijf.
Bij materialiteit kijkt een bedrijf naar zowel huidige als mogelijke impacts, risico’s en kansen. Dit geldt voor zowel positieve als negatieve effecten op de korte, middellange en lange termijn.
Een deel van de rapportage-eisen is altijd verplicht. Dit zijn eisen en datapunten uit ESRS 2 en de thematische ESRS. Deze gaan bijvoorbeeld over hoe bedrijven processen beschrijven om verontreinigingsimpacts, risico’s en kansen te identificeren en analyseren. Deze gegevens worden altijd als materieel beschouwd, en zijn daarmee verplicht.
| Voorbeelden van impact materialiteit | Voorbeelden van financiële materialiteit |
| Vitaliteit en ontwikkeling van medewerkers | Reputatierisico’s door je bedrijfsvoering |
| Diversiteit en inclusie binnen de organisatie | Aantrekkelijk werkgeverschap |
| Mensenrechtenschendingen in de waardeketen | Kansen voor nieuwe businessmodellen |
| CO2-uitstoot | CO2-heffing |
Voor wie is de CSRD?
De CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) verplicht bedrijven om te rapporteren over hun impact op mens en milieu. Vanaf boekjaar 2024 geldt deze verplichting voor bedrijven die eerder ook al aan de de Non-Financial Reporting Directive (NFRD) moesten voldoen. Vanaf boekjaar 2027 moeten ook grote bedrijven die eerder buiten de NFRD vielen rapporteren.
Hoe raakt de CSRD het mkb?
De CSRD raakt het mkb direct als het beursgenoteerd is, en indirect als het niet-beursgenoteerd is. Voor het mkb worden nu Europese rapportagestandaarden ontwikkeld, de ‘Listed-SME’ LSME-standaard en de ‘Voluntary-SME’ VSME-standaard), die nog niet definitief zijn.
In de CSRD staat opgenomen dat deze grote bedrijven niet meer mogen uitvragen dan opgenomen in de standaard die speciaal voor het beursgenoteerd MKB (LSME) geldt.
Wat betekent de CSRD voor niet-rapportageplichtige bedrijven?
Bedrijven die niet zelf rapportageplichtig zijn, merken waarschijnlijk ook de gevolgen van de CSRD. Bedrijven die moeten rapporteren, moeten namelijk informatie vragen aan hun leveranciers en producenten over bijvoorbeeld CO2-uitstoot of andere duurzaamheidsindicatoren. Dat betekent dat bedrijven die bijvoorbeeld toeleverancier aan – of producent zijn voor – een rapportageplichtig bedrijf, door dat bedrijf gevraagd kunnen worden om informatie over verschillende (maar niet alle) duurzaamheidsindicatoren te delen.
Wanneer geldt de CSRD-richtlijn voor wie?
1 januari 2024
Ondernemingen die momenteel een niet-financiële verklaring opstellen in het bestuursverslag op grond van de EU Non-Financial Reporting Directive (Besluit bekendmaking niet- financiële informatie). Dat zijn grote organisaties van openbaar belang (banken, verzekeraars, beursvennootschappen) met meer dan 500 werknemers.
1 januari 2027
Grote ondernemingen (bv, nv, vof, cv) met een EU-rechtsvorm.
1 januari 2028
Middelgrote en kleine beursvennootschappen.
1 januari 2030
Niet-EU ondernemingen (zonder EUR-rechtsvorm; bijvoorbeeld opgericht in Amerika of Japan), waarbij feitelijk de rapportageplicht voor het bijkantoor/grote dochter van de moeder buiten de EU is.
Wat verstaan we onder bedrijfsgrootte?
In oktober 2025 behandelt het Parlement het Omnibus-voorstel. Wordt het voorstel volledig aangenomen? Dan passen we de tabel aan. Het gaat om het aantal werknemers en de netto-omzet.
| Micro Art. 2:395a | Klein Art. 2:396 BW | Middelgroot Art. 2:397 BW | Groot | |
| Activa | Niet meer dan € 450.000 | Niet meer dan € 7,5 miljoen | Niet meer dan € 25 miljoen | Meer dan € 25 miljoen |
| Netto-omzet | Niet meer dan € 900.000 | Niet meer dan € 15 miljoen | Niet meer dan € 50 miljoen | Meer dan € 50 miljoen |
| Werknemers | Minder dan 10 | Minder dan 50 | Minder dan 250 | 250 of meer |
Wat wordt er verwacht voor de CSRD?
Je moet in je duurzaamheidsverslag aandacht besteden aan:
- De impact van je bedrijf op mens en milieu.
- Hoe duurzaamheid een rol speelt in het bestuur van je bedrijf.
- De financiële risico’s en kansen op korte (1 jaar), middellange (5 jaar) en lange termijn (>5 jaar). Geef hierbij aan wat de huidige en mogelijke toekomstige effecten, risico’s en kansen zijn.
- Hoe duurzaamheid onderdeel is van je bedrijfsstrategie, beleid en processen om risico’s te beheren. Geef ook aan wat jouw bedrijf wil bereiken op het gebied van duurzaamheid.
Betrek stakeholders
Je betrekt je stakeholders bij het uitvoeren van de dubbele materialiteitsanalyse. De richtlijn verplicht je om te rapporteren over hoe stakeholders betrokken zijn bij je strategie, businessmodel, beleid, maatregelen en doelen.
Maak overzicht duurzaamheidseffecten
Je maakt een overzicht van de duurzaamheidseffecten van je producten, diensten en bijbehorende waardeketen. Dit is een onmisbare en verplichte stap. Samen met de stakeholderanalyse vormt dit de basis voor heldere en begrijpelijke rapportages over potentiële impact, kansen en risico’s. Duurzaamheidseffecten gaan verder dan alleen je directe activiteiten en omvatten de hele waardeketen. Door dit zichtbaar te maken, vergroot je transparantie en stimuleer je duurzaam gedrag.
Gebruik due diligence
Gebruik due diligence om duurzaamheidseffecten in kaart te brengen. Robuuste due diligence is een randvoorwaarde om inzicht te krijgen in de duurzaamheidseffecten van je bedrijf en de waardeketen. Dit onderzoek helpt je om zowel de belangrijkste positieve als negatieve impact te identificeren, samen met kansen en risico’s voor je bedrijf. Dit biedt inzicht om duurzaamheidseffecten te inventariseren en monitoren. Het is belangrijk dat je hierbij naar de volledige waardeketen kijkt, inclusief je producten, diensten en zakelijke relaties.
Due diligence is een flexibel proces dat inspeelt op veranderingen in je strategie, bedrijfsmodel, activiteiten, (zakelijke) relaties en waardeketen. Dit proces beïnvloedt deze onderdelen ook actief. De UN Guiding Principles on Business and Human Rights en de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen laten zien hoe je dit proces uitvoert. Door de stappen te volgen en hier transparant over te rapporteren, maak je het due-diligence-proces van je bedrijf inzichtelijk. Hieronder vind je een schematisch overzicht van het due-diligence-proces volgens de OESO-richtlijnen.
Hoe kun je de CSRD-rapportage het beste aanpakken?
Heb je een vraag?
Stel je vraag via de Helpdesk en je krijgt altijd antwoord van ons.
Onze expert staat voor je klaar
Krista Plat
Beleidsadviseur Bedrijfsvoering
Community manager ABU Connect