ABU: Algemene Bond Uitzendondernemingen

Opleiden, juíst nu

De pandemie zet de Nederlandse arbeidsmarkt op zijn kop. Maar de nieuwe werklozen vormen geen instant oplossing voor de krapte – die er her en der zeker nog is. Adriana Stel van DOORZAAM vertelt over het belang van duurzame inzetbaarheid en twee uitzenders over de kansen die zij – crisis of niet – nog steeds zien.

Adriana Stel, directeur van DOORZAAM. “Duurzame inzetbaarheid is belangrijker dan ooit tevoren. De horeca is zwaar getroffen. Maar er zijn ook minder zwaar getroffen sectoren die op termijn weer zullen aantrekken. En er zijn branches die door de crisis juist opbloeien en sectoren waar als vanouds krapte heerst.” De arbeidsmarkt is dus behoorlijk opgeschud. Maar met het groeiende leger werklozen is de krapte in andere sectoren niet plotsklaps verdwenen. De vraag naar technici blijft bijvoorbeeld onverminderd groot. En een werkloze ober zou best lasser kunnen worden, mocht hij dat willen, maar moet daar dan wel eerst een cursus voor volgen.

‘Alles-in-1-voor-uitzendkrachten’

Stel: “De afgelopen maanden kwamen tienduizenden uitzendkrachten zonder werk te zitten. Gelukkig konden sommige uitzenders hun krachten met behulp van de NOW wel in dienst houden. Ik zie uitzenders die deze tijd heel goed benutten, door hun uitzendkrachten nu extra ontwikkeltrajecten aan te bieden. Veel opleidingen zijn stilgelegd tijdens de crisis, maar e-learning is heel goed mogelijk. Uitzendkrachten kunnen deze periode benutten om hun taalvaardigheden te verbeteren of hun digitale vaardigheden. Of om te werken aan andere zaken die hun inzetbaarheid verbetert. Investeren in duurzame inzetbaarheid gaat immers veel verder dan ‘plat’ opleiden alleen. Soms moet je eerst andere obstakels wegnemen. Denk aan schulden, mentale problemen of taalproblemen. Nu is daar in sommige sectoren juist meer tijd voor. Veel uitzenders laten hun mensen juist nu het traject ‘Alles-in-1-voor-uitzendkrachten’ doorlopen bij ons. Dit integrale traject zorgt ervoor dat uitzendkrachten beter en breder inzetbaar worden. Maar wij bieden ook budgetcoaches voor uitzendkrachten die in de schulden zitten, en sinds kort loopt er ook een pilot om te voorkómen dat iemand in de schulden raakt.”

Groeisectoren

Ook de van-werk-naar-werkvouchers bieden uitkomst. Stel: “Deze vouchers hoeven niet per se besteed te worden aan opleidingen, die nu veelal stilliggen, maar kunnen ook ingezet worden voor een interne opleiding bij een opdrachtgever of een inwerktraject.”

Waar liggen nu kansen als het gaat om mensen weer snel aan de slag te helpen? Stel: “Het beeld is erg diffuus. Met uitzondering van de horeca, kun je niet zomaar over complete sectoren zeggen: Hier gaat het goed en daar niet. De aanname is bijvoorbeeld dat de foodsector goed draait nu, denk aan de drukte bij de supermarkten. Maar de fabriek die cellofaankoekjes levert aan de horeca ligt nagenoeg stil. En boeren draaien hun aardappelen door, omdat ze niet of veel minder aan de horeca kunnen leveren. Extra lastig is dat we wel weten waar de vraag nu ligt, maar niet hoe deze zich precies zal gaan ontwikkelen. De krapte in de techniek en de zorg zal in elk geval blijven. De vergrijzing verdwijnt niet. Voor grote delen van de transport en logistiek geldt ook dat het groeisectoren zijn.”

Van vierkantjes rondjes maken

Wat dat betreft lijkt er in sommige sectoren dus niet eens zoveel veranderd. Zorg, techniek en logistiek blijven ook in de toekomst behoefte hebben aan menskracht. Gekwalificeerde menskracht wel te verstaan. Stel: “Maar met een cursusje hier en een workshopje daar kom je er veelal niet. Deze sectoren hebben behoefte aan vaklieden en dat betekent dat je kandidaten gedegener en langduriger moet opleiden, van scratch af aan. Dat vraagt om een ander businessmodel en meer investeringen.”

Nelleke Houter, consultant chauffeursopleidingen bij Actief Werkt!, onderschrijft het verhaal van Stel. “Ze zijn er gewoon niet meer, de kandidaten met de juiste papieren of de mensen die je eenvoudig kunt bijscholen. Tot nu toe heeft de crisis daar weinig verandering in gebracht. Vraag en aanbod sluiten totaal niet aan. Dus zijn wij meer inspanningen gaan leveren. Ik zeg het altijd zo: wij proberen nu van vierkantjes rondjes te maken.” Stel: “Als uitzender zou ik zeggen: ‘Oké, opdrachtgever. Op dit moment hebben wij deze krachten niet. Maar wij hebben wel een plan. Wij gaan ze namelijk voor u opleiden. Waar heeft u behoefte aan?’ Op die manier kun je samen met de opdrachtgever het personeelsplaatje invullen en meer toegevoegde waarde bieden.”

Disrupter YoungCapital NEXT

YoungCapital NEXT, de opleidingstak van recruitmentbureau YoungCapital, doet precies dat: opleiden op maat. Daarmee geven ze gehoor aan een veelgehoorde klacht van werkgevers, namelijk dat de opleidingen niet aansluiten op de praktijk en behoefte van werkgevers. Directeur Karin van der Gragt: “Wij zijn een disrupter. Niet alleen omdat we van origine uitzender zijn en nu als opleider zowel mbo- als hbo-opleidingen aanbieden, maar vooral omdat we die opleidingen volledig op maat hebben gemaakt. Het traditionele onderwijs is niet wendbaar genoeg. Wij onderzoeken voortdurend waar jongeren behoefte aan hebben en waar opdrachtgevers behoefte aan hebben. We kijken daarbij niet alleen naar de huidige situatie, maar vragen opdrachtgevers ook waar ze in de nabije toekomst verwachten dat er gaten zullen vallen. Dit is door de coronacrisis nog relevanter geworden. De curricula van de opleidingen zijn volledig afgestemd op de actuele vraag van de arbeidsmarkt. De docenten hebben zelf nog een baan in het bedrijfsleven.”

Bootcamp

YoungCapital NEXT biedt een mbo-opleiding techniek en twee hbo-opleidingen aan: software development en bedrijfskundige informatica. Daarnaast kunnen jonge professionals twintig traineeships volgen in sectoren als de IT, finance, sales en techniek. Op de website somt het bedrijf de voordelen voor jongeren op: ‘Leren en werken tegelijk, géén studiekosten, meteen salaris, kleine klassen en intensieve coaching, een erkend diploma + werkervaring = voorsprong.’ Van der Gragt: “Alle studenten combineren leren en werken. Zo zien zij direct waar ze voor opgeleid worden. Na drie maanden fulltime training, de bootcamp, gaan ze nog maar een dag per week naar school. We doen dit nu twee jaar onder de tak van NEXT en hebben tweeduizend jonge talenten opgeleid. Zo’n 1.800 via een traineeship en 200 via een mbo- of hbo-opleiding.”

Flexibiliteit is daarbij, zeker nu, een must. Van der Gragt: “Voor ons is het de uitdaging om constant aansluiting te blijven houden met de markt en te anticiperen. Waar liggen de kansen? Ondanks dat wij een losse opleidingstak zijn, maken wij gebruik van de kennis die YoungCapital als uitzender opdoet en het grote bereik binnen de jongerendoelgroep. Daarnaast hebben we het unieke voordeel dat we zowel de vraag van de markt als het aanbod van de jongeren al goed kennen.”

Het huidige businessmodel is uitgewerkt

YoungCapital NEXT en Actief Werkt! voldoen zo niet alleen aan de vraag van opdrachtgevers, maar bieden ook extra toegevoegde waarde. En dat is broodnodig, zo meent Stel. “Als je als uitzender geen werk maakt van duurzame inzetbaarheid en opleiden, dan verdwijn je. Daar verandert de huidige crisis niets aan. Want het pure matchen van mensen, dat kunnen platforms ook. En goedkoper. Het huidige businessmodel werkt dus niet meer. Kijk wat er gebeurde toen de coronacrisis uitbrak. Het waren vooral de uitzenders die puur ‘handjes’ leveren, die de grootste klappen kregen en waarvan de uitzendkrachten als eerste naar huis werden gestuurd. Ook bij platforms, die vanwege hun formule weinig toevoegen aan hun dienstverlening, werden mensen massaal naar huis gestuurd. Uitzenders die waarde toevoegen, die werk maken van goed werkgeverschap, van duurzame inzetbaarheid, doen het nu beter. En waar opdrachtgevers niet bereid zijn te betalen voor die handjes, willen ze wel betalen voor kwaliteit. Dat kwartje is nog lang niet overal gevallen. Mijn advies? Zorg dat je een hoge toegevoegde waarde hebt en investeert in alle facetten van duurzame inzetbaarheid. Dat vraagt écht werkgeverschap, professionele loopbaanplanning, mensen werkzekerheid bieden. En dat kost tijd, geld en overtuigingskracht; opdrachtgevers moeten die toegevoegde waarde wel zien. Ik ben er heilig van overtuigd dat deze investeringen zich uiteindelijk uitbetalen. Want je biedt uitzendkrachten werkzekerheid, waardoor zij ook loyaler en gemotiveerder zijn. En voor werkgevers ben je een volwaardige hr-partner.”

 

“Uitzenders die werk maken van goed werkgeverschap, van duurzame inzetbaarheid, doen het nu beter.” – Adriana Stel, directeur DOORZAAM

 

De formule van Nelleke

Voor Actief Werkt! loont dit. Een pilotproject dat Houter opzette om chauffeurs op te leiden, was zo succesvol dat het landelijk is uitgerold. “Er zijn, ook nu, nog steeds veel vacatures voor chauffeurs. Wij laten mensen hun C-rijbewijs halen. Dat betalen wij. Soms gaat het om uitzendkrachten die al bij ons werken. Bijvoorbeeld beladers van vuilniswagens die interesse hebben om chauffeur te worden op diezelfde wagen. Maar we halen ook nieuwe mensen binnen, jongeren die graag met hun handen willen werken. Als mensen geïnteresseerd zijn in dit traject krijgen ze een persoonlijk gesprek. Als dat goed gaat, kunnen ze direct aan de slag als uitzendkracht, als ze dat nog niet waren. We testen dan drie maanden hun werkethiek en kijken of ze zelfstandig als chauffeur zouden kunnen functioneren. Na die periode volgt een assessment en gaan ze rijlessen en klassikale theorielessen volgen. Als ze direct slagen zijn ze binnen vier maanden aan het werk als chauffeur. De rijscholen zijn door de coronacrisis even in lockdown geweest, maar inmiddels weer open.”

Commitment

De ‘formule van Nelleke’, (drie maanden testen, dan opleiden tot een schaars beroep) was zo succesvol, dat er plannen bestaan om dit concept door te trekken naar beveiligers en operators. De financiële risico’s vindt Houter meevallen: “Elke kandidaat tekent een studieovereenkomst. Wij vragen dat ze zich twee jaar lang aan ons verbinden en zich netjes gedragen. Wie er in die periode met zijn pet naar gooit, betaalt de opleidingskosten terug.”

Van der Gragt: “Natuurlijk zijn dit processen van de lange adem, die ook de nodige knowhow en investeringen vragen. Maar wij geloven in onze doelgroep en zijn daarom bereid in hen te investeren. Opleiden is pure noodzaak. Jongeren vragen er zelf om. Als wij hen geen ontwikkelmogelijkheden bieden, dan hebben we voor hen weinig toegevoegde waarde. We willen jongeren voor langere tijd aan ons binden. Dat is ook de reden dat we sinds januari dit jaar een professional label voeren. We richten ons daarmee naast de junior professionals ook op de medior professionals met maximaal zeven jaar werkervaring. Zelf zijn we inmiddels ook een jaartje ouder en onze doelgroep groeit met ons mee. Met de detacheringstak willen wij hen blijven binden en boeien.”

 

“Wij geloven in onze doelgroep en zijn daarom bereid in hen te investeren.” – Karin van der Gragt, directeur YoungCapital NEXT

 

Hulp

Stel zei het al: duurzame inzetbaarheid is belangrijker dan ooit tevoren. Wie daar als uitzender wel wat hulp bij kan gebruiken, kan aankloppen bij Stel en haar collega’s. Stel: “DOORZAAM is als een vliegende schotel. We bestaan in de huidige vorm nu ruim een jaar en hebben in die tijd al zesduizend uitzendkrachten kunnen helpen met hun duurzame inzetbaarheid. Daarnaast zijn er nog eens zesduizend van-werk-naar-werkvouchers gereserveerd, waarbij er al vijfhonderd uitzendkrachten herplaatst zijn. Elke uitzender is welkom. We beginnen met een adviesgesprek: wat wil je? Hoe pak je dat aan? Vervolgens bieden we verschillende instrumenten, vergoedingen en pakketten, altijd met een integrale aanpak.”

Plankgas

Ondertussen gaan Actief Werkt! en YoungCapital NEXT voort op het gekozen pad; crisis of niet. De nieuwe opleidingsformule van YoungCapital NEXT wordt belangstellend gevolgd door zowel uitzenders als opleiders. Gaan ze navolging krijgen in de markt? Van der Gragt: “We worden zeker gezien en dat is mooi. Want uiteindelijk willen we met ons business model het hele onderwijs disrupten.”

Ook Actief Werkt! spant zich onverminderd in voor duurzame inzetbaarheid. Houter: “Het is absoluut niet zo dat we dit nu op een laag pitje zetten, integendeel. Natuurlijk, ook wij krijgen klappen nu. Maar we zitten zeker niet stil. We hebben de afgelopen tijd goed benut door ons opleidingshuis een update te geven en dit online aantrekkelijker te presenteren. En als het zo meteen weer kan en mag, gaan we plankgas vooruit. Een tijdje terug kregen we een videoboodschap van onze twee directeuren. Daarin werd benadrukt dat opleiden ook in de toekomst een zeer belangrijke pijler blijft. Dat vond ik mooi om te horen.”

 

“We hebben de afgelopen tijd goed benut door ons opleidingshuis een update te geven. En zodra het kan, gaan we plankgas vooruit.” – Nelleke Houter, consultant chauffeursopleidingen bij Actief Werkt!

Dit artikel is eerder gepubliceerd in ABU-vakblad Reflex.

Gerelateerde artikelen